Corporate Support - Kunt u als minderheidsaandeelhouder het hoofd bieden aan de macht van de meerderheidsaandeelhouder?

Kunt u als minderheidsaandeelhouder het hoofd bieden aan de macht van een meerderheidsaandeelhouder?

(Nederlands en Nederlands Antilliaans vennootschapsrecht)

– Gepubliceerd in 'Empresa Chiki', maandblad van

de Kamer van Koophandel, Curacao,

Editie september 2006 (Nederlandse tekst) –

Bij de beantwoording van deze vraag dient u de ‘hoeksteen van het vennootschapsrecht’ in het achterhoofd te houden: ‘het vennootschapsbelang’. Alle (rechts)personen die betrokken zijn bij een vennootschap, zoals bestuurders, commissarissen en aandeelhouders dienen bij het uitoefenen van hun functie het belang van de vennootschap in acht te houden. Daarbij dienen zij zich ook ‘redelijk en billijk’ (zorgvuldig) te gedragen ten opzichte van elkaar.

Regelmatig kunt u in de kranten lezen over belangenverstrengeling van bestuurders van vennootschappen en dat dit niet is toegestaan. Echter, ook (meerderheids)aandeelhouders kunnen zich schuldig maken aan ongeoorloofde belangenverstrengeling. Het spreekt voor zich dat een meerderheidsaandeelhouder nu eenmaal grotere beslissingsmacht heeft dan een minderheidsaandeelhouder aangezien de besluitvorming in vennootschappen een democratische is. Echter, een meerderheidsaandeelhouder mag niet alles doen en beslissen dat hem goeddunkt. Alle bij de vennootschap betrokken partijen, dus ook een meerderheidsaandeelhouder, dienen het vennootschapsbelang te dienen, krachtens wet en statuten te handelen en daarbij ‘redelijk en billijk’ te handelen jegens de andere betrokkenen (waaronder minderheidsaandeelhouders).

Van onrechtmatige belangenverstrengeling van een (meerderheids)aandeelhouder kan sprake zijn indien bijvoorbeeld zo een aandeelhouder in verschillende elkaar beconcurrerende vennootschappen een (meerderheids)belang heeft. Hij kan dan een groter eigen belang hebben bij het goed laten functioneren van één van die vennootschappen, en dat belang willen behartigen ten koste van (één van) de andere vennootschappen waarin hij belang heeft. Deze aandeelhouder heeft door zijn (meerderheids)aandeel in de verschillende (concurrente) vennootschappen al toegang tot cruciale bedrijfsinformatie van die vennootschappen (en dus van elkaars concurrenten). Op die wijze kan hij die vennootschappen gebruiken om het plan uit te stippelen met die vennootschappen dat zijn eigen belang het beste zal dienen. Echter, zoals gezegd, dient ook de (meerderheids)aandeelhouder niet (enkel) zijn eigen belang maar ook het belang van de vennootschap te dienen. Omdat hij in meerdere vennootschappen een aanmerkelijk belang heeft, kunnen deze vennootschapsbelangen aan elkaar tegenstrijdig zijn (met name in het geval van concurrenten) en is er sprake van belangenverstrengeling van die betrokken aandeelhouder. Het enkel gebruiken (of zelfs misbruiken) van een vennootschap door met (meerderheids)stemrechten de vennootschap een bepaalde richting op te dwingen die hem het meeste geld zal opleveren of een ander belang van hemzelf zal dienen (bijvoorbeeld zijn belangen in andere vennootschappen), terwijl de vennootschap (en de andere aandeelhouders) op termijn daaronder lijdt (lijden), kan derhalve onder omstandigheden onrechtmatig zijn.

Om een voorbeeld te noemen. Een investeerder verkrijgt een meerderheids aandelenpakket in kledingzaak X. Daarnaast heeft de investeerder ook een meerderheidsbelang in een aantal andere direct concurrerende kledingzaken die binnen hetzelfde marktsegment opereren (een groep van naamloze vennootschappen). De aandeelhouders in kledingzaak X dachten met de investeerder juist een verbetering in de financieel-economische positie van hun kledingzaak X te verkrijgen. Echter, al snel blijkt dat de nieuwe meerderheidsaandeelhouder in kledingzaak X er schijnbaar andere plannen op nahoudt met kledingzaak X. Namelijk de concurrentiepositie van kledingzaak X uitschakelen, de 'assets' van de kledingzaak spotgoedkoop opnemen in de andere groepsvennootschappen, zodat hiermee hijzelf alsmede de groepsvennootschappen onrechtmatig worden verrijkt, ten koste van kledingzaak X dat daardoor geheel wordt uitgezogen. In een dergelijk geval zou dan sprake kunnen zijn dat de meerderheidsaandeelhouder hiermee in ernstige mate het vennootschapsbelang van kledingzaak X, waarin hij een meerderheidsbelang heeft verkregen, verzaakt en daarbij tevens onrechtmatig gehandeld heeft jegens de andere aandeelhouders van kledingzaak X.

“U kunt als minderheidsaandeelhouder onder omstandigheden schadevergoeding vorderen van de meerderheidsaandeelhouder of AVA-besluiten laten vernietigen”

De (meerderheids)aandeelhouder dient dus (ook) het vennootschapsbelang te dienen en zich ‘redelijk en billijk’ (zorgvuldig) te gedragen jegens onder andere zijn medeaandeelhouders. Maar wat kunt u doen als minderheidsaandeelhouder indien hij dit niet doet, zoals in voorgenoemd voorbeeld? Onder bepaalde omstandigheden kunt u, naast de vennootschap zelf, de meerderheidsaandeelhouder aansprakelijk stellen voor schade die u heeft geleden door zijn onrechtmatige gedrag. Deze mogelijkheid kan bestaan indien een besluit van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) van de vennootschap is genomen doordat het is ‘doorgedrukt’ door de meerderheidsstemmen van die meerderheidsaandeelhouder en in strijd is met het vennootschapsbelang alsmede ‘onredelijk en onbillijk’ is jegens u als minderheidsaandeelhouder en u als gevolg van dat besluit schade lijdt of zou lijden. Indien u als minderheidsaandeelhouder niet een schadevergoeding wenst voor de schade die u heeft geleden, maar juist wilt dat een bepaalde beslissing van de AVA niet wordt uitgevoerd, kunt u onder bijzondere omstandigheden dit besluit laten vernietigen, zodat geen uitvoering meer kan worden gegeven aan dit besluit. Het spreekt voor zich dat het moet gaan om bijzondere omstandigheden die zorgvuldig uitgezocht en onderbouwd dienen te worden.

Geconcludeerd kan derhalve worden dat een meerderheidsaandeelhouder vanwege de democratische besluitvorming binnen een vennootschap grotere beslissingsmacht heeft dan een minderheidsaandeelhouder. Echter, een minderheidsaandeelhouder heeft wel enige middelen om aan de macht van de meerderheidsaandeelhouder het hoofd te bieden. Indien de meerderheidsaandeelhouder in strijd met het vennootschapsbelang een beslissing wil ‘doordrukken’ in de AVA die niet in het belang van de betreffende vennootschap is en ‘onredelijk en onbillijk’ is jegens u als minderheidsaandeelhouder, kunt u onder omstandigheden schadevergoeding vorderen van de meerderheidsaandeelhouder of het besluit van de AVA laten vernietigen.

Wilt u meer informatie over het voorgaande of wilt u uw beslissingskracht binnen de vennootschap laten vaststellen? Neemt u dan vrijblijvend contact met mij op voor meer informatie. Klik hier!

Gratis nieuwsbrief met elke maand de laatste artikelen. Klik hier!

2 september 2006

Disclaimer